AI ile oluşturulan site neden tamamlanmış sayılmaz?
Bir ekranın açılması, işin uçtan uca çalıştığı anlamına gelmez. Örneğin “Mesajınız gönderildi” bildirimi gösteren bir form, arka planda hiçbir yere kayıt yapmıyor olabilir. Ürünler örnek veriden geliyor olabilir; yönetim panelinin bağlantısı ise yalnızca bir görselden ibaret olabilir.
ChatGPT, Claude, Lovable, Bolt veya v0 gibi araçlarla başlayan projelerde de sorulacak soru aynıdır: Ziyaretçi hedeflediği işlemi tamamlayabiliyor mu? Kullanılan araca bakarak kalite kararı vermek yerine çalışan siteyi ve kodu birlikte değerlendirin. Ekran görüntüsü veya yalnızca HTML çıktısı, sunucu tarafındaki işlevleri değerlendirmek için yeterli değildir.
- En önemli üç kullanıcı işlemini yazın: teklif istemek, ürün incelemek, üye olmak gibi.
- Her işlemi yeni bir ziyaretçi gibi deneyin; sonuç kaydının gerçekten oluştuğunu doğrulayın.
- Hataları sayfa adresi, cihaz ve tekrar etme adımlarıyla not edin.
AI ile yapılan site mobilde bozuluyorsa ne yapmalı?
Sabit genişlikte kartlar, gereğinden büyük başlıklar ve ekran yüksekliğine bağlanan boşluklar masaüstünde fark edilmeyip telefonda sorun çıkarabilir. Çözüm yalnızca yazıyı küçültmek değildir; sayfa düzeni, içerik önceliği ve bileşenlerin dar ekrandaki davranışı birlikte ele alınmalıdır.
Markanıza ait renk, yazı, boşluk ve buton kuralları belirleyin. Böylece farklı komutlarla üretilmiş sayfalar aynı ürünün parçaları gibi görünür. Menü ve önemli işlemler yalnızca fareyle üzerine gelince açılmamalı; dokunma ve klavyeyle de kullanılabilmelidir.
- 320–430 px telefon genişliklerinde, tablette ve geniş ekranda başlıkları ve kartları kontrol edin.
- Yatay taşma, metin kesilmesi, menü altında kalan başlık ve gereksiz üst boşlukları düzeltin.
- Form etiketlerini, hata mesajlarını, renk kontrastını ve görünür klavye odağını kontrol edin.
AI kod temizliği ve refactoring ne işe yarar?
Refactoring, beklenen davranışı koruyarak kodun yapısını iyileştirmektir. Aynı butonun beş farklı kopyasını ortak bir bileşene dönüştürmek veya veri işlemlerini arayüz kodundan ayırmak buna örnektir. Amaç yalnızca satır sayısını azaltmak değil, sonraki değişiklikleri güvenle yapabilmektir.
Önce mevcut akışlar kaydedilir ve kritik davranışlar için testler hazırlanır. Ardından gereksiz bağımlılıklar, kullanılmayan dosyalar, yinelenen stiller ve geçici çözümler küçük adımlarla düzenlenir. Her adımda derleme ve önemli kullanıcı akışları yeniden kontrol edilir. Çalışan bölümleri sırf AI üretmiş olduğu için baştan yazmak gerekmez.
- Projenin temiz bir kurulumdan sonra aynı şekilde derlenebildiğini doğrulayın.
- Test verisini gerçek veri kaynaklarından, geliştirme ayarlarını yayın ayarlarından ayırın.
- Kurulum, yapılandırma ve yayın adımlarını başka bir geliştiricinin izleyebileceği şekilde belgeleyin.
Yapay zekâ ile yapılan web sitesi güvenli mi?
Sitenin AI ile üretilmiş olması tek başına güvenli veya güvensiz olduğu anlamına gelmez. Güvenlik; giriş sistemi, erişim izinleri, veri işleme ve kullanılan bağımlılıklar üzerinden incelenir. HTTPS bağlantısı önemlidir ama kullanıcıların birbirlerinin kayıtlarına erişmesini tek başına engellemez.
Gizli API anahtarları tarayıcıya gönderilen kodda bulunmamalıdır. Bir düğmeyi gizlemek yetkilendirme değildir; her hassas işlemde sunucu tarafında izin kontrolü gerekir. Kullanıcı girdileri sunucuda doğrulanmalı, dosya yükleme ve istek sınırları gözden geçirilmelidir. Otomatik taramalar, insan incelemesi ve iş akışı testleriyle tamamlanmalıdır.
- Farklı rollerdeki test hesaplarının yalnızca izinli kayıtlara eriştiğini doğrulayın.
- Açığa çıkmış gizli anahtar varsa yalnızca koddan silmeyin; anahtarı iptal edip yenileyin.
- Bağımlılık açıklarını ve oturum yönetimini kontrol edin; incelemeyi gerçek müşteri verisiyle yapmayın.
AI ile yaptığım site neden yavaş açılıyor?
Büyük görseller, otomatik oynayan videolar, çok sayıda animasyon ve gereksiz JavaScript başlangıç yükünü artırabilir. Önce hangi kaynağın geciktirdiğini ölçün; sonra görsel boyutlarını, yükleme önceliklerini, yazı tiplerini ve sunucu yanıtını düzenleyin. İlk ekrandaki ana görsel ile sayfanın en altındaki görselin aynı anda yüklenmesi gerekmez.
Core Web Vitals için iyi deneyim eşikleri LCP’de en fazla 2,5 saniye, INP’de en fazla 200 ms ve CLS’de en fazla 0,1’dir. Değerlendirme ziyaretlerin yüzde 75’lik dilimine dayanır. PageSpeed Insights testleriyle sorunları arayın; mevcutsa gerçek kullanıcı verisini de inceleyin. Tek bir yüksek laboratuvar puanı, her cihazda hızlı bir site veya Google’da üst sıra garantisi değildir.
- Yavaş mobil bağlantıda ana sayfa kadar form ve içerik sayfalarını da deneyin.
- Görsellere uygun boyut ayırarak sayfa yüklenirken oluşan sıçramaları azaltın.
- İyileştirme öncesi ve sonrası aynı koşullarda ölçüm yapın.
AI ile yapılan site Google’da çıkar mı?
Evet, AI ile hazırlanmış bir site Google’da yer alabilir. Google’ın AI içeriğine ilişkin yaklaşımı, üretim aracından çok içeriğin kalitesine ve insanlara sağladığı faydaya odaklanır. Bu, indekslenme veya sıralama sözü değildir. Gerçek hizmet açıklamaları, doğru bilgiler ve ziyaretçinin sorusuna doğrudan cevap veren içerikler hazırlayın; birbirinin kopyası şehir ve hizmet sayfaları üretmeyin.
Görünmeyen bir site için Search Console URL Denetimi ile başlayın. Yanlışlıkla bırakılmış noindex etiketi, taramayı engelleyen ayarlar, hatalı canonical adresi, boş içerik veya erişim sorunu olup olmadığını kontrol edin. Her sayfaya anlamlı bir başlık ve açıklama verin; iç bağlantıları ve site haritasını kontrol edin. JavaScript kullanılması tek başına sorun değildir; önemli içeriğin arama motoru tarafından alınabildiğini doğrulamak gerekir.
- Test ortamı ile yayın ortamının indeksleme ayarlarını ayırın.
- Dil sürümlerinin canonical ve hreflang adreslerini gerçek sayfalarla eşleştirin.
- Yapılandırılmış veriyi yalnızca sayfada görünen, doğru içerik için kullanın.
Siteyi production’a, yani gerçek kullanıma, nasıl hazırlarsınız?
Yerel bilgisayarda çalışan siteyi internete taşımak tek başına yayın hazırlığı değildir. Alan adı, HTTPS, ortam değişkenleri, veri tabanı, e-posta gönderimi ve gerekiyorsa ödeme bağlantıları yayın ortamında doğrulanmalıdır. Kullandığınız platformun kod dışa aktarma, barındırma ve veri taşıma koşullarını da önceden kontrol edin.
Olmayan bir adrese gidildiğinde sunucu uygun 404 veya 410 yanıtı vermelidir. “Sayfa bulunamadı” yazarken 200 başarılı yanıtı döndürmek soft 404 sorununa yol açabilir. Önemli eski adresleri uygun yeni sayfalara yönlendirin; tüm hatalı adresleri ana sayfaya göndermeyin.
Yayın planı kadar geri dönüş planı da hazırlayın. Yedeğin gerçekten geri yüklenebildiğini deneyin, hata kayıtlarını izleyin ve başarısız form ya da ödeme işlemlerinin nasıl fark edileceğini belirleyin. Yayından sonra bakım ve güvenlik güncellemelerinin sorumlusu belli olmalıdır.
- Test ortamında kritik işlemleri hem başarılı hem başarısız senaryolarla deneyin.
- Kişisel verilerin nerede saklandığını, kimin eriştiğini ve gereksiz verilerin nasıl silindiğini belirleyin.
- Yayın sonrası kontrol, yedekleme ve geri alma adımlarını yazılı teslim listesine ekleyin.
Mevcut siteyi düzeltmek mi, yeniden yapmak mı? Maliyet nasıl belirlenir?
Kararı inceleme sonrasında vermek gerekir. Tasarım ve sayfa yapısı kullanılabilir durumdaysa mevcut projeyi geliştirmek anlamlı olabilir. Veri modeli, erişim izinleri veya altyapı temel ihtiyaçları karşılamıyorsa belirli bölümlerin yeniden kurulması daha sürdürülebilir olabilir.
Maliyeti yalnızca sayfa sayısı belirlemez. Üyelik, ödeme, yönetim paneli, veri taşıma, entegrasyonlar, mevcut hatalar ve beklenen test kapsamı iş yükünü değiştirir. Kaynak kod görülmeden sabit süre veya fiyat vermek yerine önce bulguların, önceliklerin ve teslim ölçütlerinin yazıldığı bir kapsam oluşturulmalıdır.
Örnek bir öncelik sırası: önce müşteri kaydını yanlış kişiye açan erişim sorunu, sonra mesaj göndermeyen form, ardından mobil taşma ve hız iyileştirmeleri. Çalışmanın sonunda sadece yeni bir görünüm değil; yapılan değişiklikler, ölçüm sonuçları ve bakım notları da teslim edilmelidir.
- Görüşmeye site adresi, sorun listesi ve beklenen kullanıcı akışlarıyla gelin.
- Kaynak kod ve platform bilgilerini hazırlayın; şifre ve gizli anahtarları ilk mesajda paylaşmayın.
- Teklifte kapsam dışı kalan işleri, yayın sorumluluğunu ve bakım koşullarını netleştirin.
AI ile yapılan site için yayına çıkış kontrol listesi
- Menü, bağlantı ve formlar gerçek sonuç üretiyor.
- Mobil görünümde taşma, kesilen yazı veya erişilemeyen işlem yok.
- Giriş ve erişim izinleri sunucuda kontrol ediliyor; gizli anahtarlar korunuyor.
- Önemli sayfalar ölçüldü; görsel ve JavaScript yükleri gözden geçirildi.
- Başlık, açıklama, canonical, indeksleme ayarları ve site haritası doğrulandı.
- Olmayan sayfalar doğru hata yanıtını veriyor.
- Yedek, geri dönüş, hata takibi ve bakım sorumluluğu tanımlı.
Sık sorulan sorular
AI ile yapılan web sitesini bir yazılımcı düzeltebilir mi?
Evet. Kaynak koda veya platformun gerekli düzenleme alanlarına erişim varsa birçok proje geliştirilebilir. Önce kullanılan altyapı, lisanslar ve erişim sınırları incelenir; tüm projelerin aynı yöntemle taşınabileceği varsayılmaz.
AI ile üretilen kodu tamamen yeniden yazmak gerekir mi?
Hayır. Çalışan ve sürdürülebilir bölümler korunabilir. Refactoring, hedefli düzeltme veya belirli modüllerin yeniden geliştirilmesi seçenekleri teknik inceleme sonrasında karşılaştırılır.
Yapay zekâ ile site yapmak SEO açısından dezavantaj mı?
Kullanılan araç tek başına bir SEO sonucu belirlemez. İçeriğin faydası, taranabilirlik, teknik doğruluk ve kullanıcı deneyimi değerlendirilmelidir. AI kullanımı otomatik ceza veya üst sıra anlamına gelmez.
Sitemi yayına almadan önce en çok neye bakmalıyım?
Önce veri güvenliği ve kritik kullanıcı işlemlerine bakın. Form, giriş, sipariş veya ödeme gibi kullanılan akışları test edin. Ardından mobil görünüm, hız, indeksleme ve yayın sonrası izleme kontrollerini tamamlayın.
Artegama’nın AI site profesyonelleştirme hizmeti başladı mı?
Bu hizmeti yakında sunmak üzere hazırlıyoruz. Planlanan kapsam; tasarım düzenleme, kod temizliği, güvenlik incelemesi, performans, SEO, mobil uyumluluk ve yayına hazırlık. Mevcut sitenizi ve ihtiyaçlarınızı şimdiden bizimle paylaşabilirsiniz; kapsamı ve uygun ilerleme planını birlikte konuşabiliriz.